Karma Projelerde Mekanik Sistem Bir Merkezden Çözülmeli

İSTANBUL’UN merkezinde inşaatı devam eden, hem İstanbul’a hemde Maslak bölgesine yeni bir bakış açısı getiren, en kapsamlı ve en iddialı karma projelerden 42 Maslak’ın mekanik tesisat projesine imza atan Detay Mühendislik İnşaat Taahhüt Ltd. Şti. Kurucusu Makine Mühendisi Kani Korkmaz ile bir söyleşi gerçekleştirdik.

Geçmişten günümüze mesleğinizi değerlendirir misiniz?

Bizim işe başladığımız 1970’ler, yap-sat döneminin ilk yıllarıydı. Binalarda sıhhi tesisat projesi yapılır, az sayıda binada ısıtma yapılırdı. Yine az sayıda yapılan otel, fabrika, hastane v.b. yapıların tasarımları, bizden önce işe başlayan ve sektörün ilkleri olarak kabul edilen İstanbul’dan sayın Kevork Çilingiroğlu ve arkadaşları ile Ankara’dan sayın Celal Okutan ve arkadaşları tarafından yapılırdı. Daha öncesinde ise, elimize geçen projeleri incelediğimizde, mimarinin arkasına eklenmiş ve yine mimar tarafından basitçe çizilen statik ve tesisat projeleri görüyoruz. Bu dönemin en önemli özelliği, her yerde inşaatların hızla artması sonucu oluşan ihtiyaca cevap vermek üzere bir anda binlerce mekanik tasarım bürosunun ortaya çıkışı olmuştur. Bu duruma bağlı olarak, tasarım açısından hissedilen insan kaynağı ihtiyacını, makina mühendisliğinin diğer alanlarında çalışan ve ya yeni mezun olan meslektaşlarımız karşılamıştır. Buna ek olarak, tasarımların uygulanması için gerekli malzeme üretimi ve satışında da ciddi oranda artış gerçekleşmiştir.
Sonrası dönemde, ekonomik gelişmelere bağlı olarak şehirleşmenin artması, hızla büyüyen şehirlerde mevcut binaların bir kısmının ömürlerini doldurmadan yıkılarak, siteler, iş merkezleri, oteller ve AVM’ler gibi büyük ölçekli yapılara yer açılması, sektörün gelişimini ve kurumsallaşmasını beraberinde getirmiştir. Kurumsallaşma noktasında, MMO’nun yanısıra kurulan sektörel dernekler ile sosyal etkileşim ve bilgi paylaşımının önü açılmış ve uluslararası ilişkiler gelişmeye başlamıştır.

İnşaatların hızla artması sonucu ortaya çıkan tasarım ofisleri hakkındaki görüşleriniz neler?

Tasarımlar ve Tasarım Ofisleri açısından baktığımızda sayıları çok fazla, yaklaşık 8.000 adet tescilli ofis bulunmakta. Bunların büyük bir oranı 1-2 kişiden oluşmakta. Orta ölçeklilerde yaklaşık 8-15 kişi çalışmakta. Büyük ölçekli olarak nitelendirebileceğimiz ofisler 20-40 ve üzeri çalışandan oluşmakta ve bunların sayısı oldukça az. İnsan kaynakları açısından küçük ofislerden büyük ofislere geçiş neredeyse yok denecek kadar az. Genelde büyük ofisler kendi çalışanlarını yetiştirmekte veya kendi aralarında çalışan transferi gerçekleştirmekte. Üniversitelerin mekanik tasarım bölümleri yok veya yeni oluşmaya başladı. Yetkilendirme süreçleri karmaşık bir durumda. Kurulan büroların tescili, MMO
vize işlemleri, itfaiye onayı, belediye onayı, denetim kurumları v.b. benzeri ilişkilerin nasıl yapılacağı, sorumluluk sınırları ve görevleri net olmaktan uzak. Büroların çalışma mekanlarından başlayarak, çalışanlarına sağladığı sosyal haklar da yetersiz. Mesleğin geleceği açısından önem arz eden gençlerin sektöre yönelimleri için gerekli mekanizmalar da oluşturulamamış durumda. Tüm bunlara rağmen, inadına bir gelişme çabası devam ediyor. Bu çabayı ve sektörün ülke ekonomisi açısından önemi göz önüne alınarak, devletin tasarım ofislerini biran evvel destekleyecek mekanizmaları geliştirmesi gerekiyor. Ülkemizde pek çok sektöre yönelik ciddi oranda devlet desteği mevcut iken, sektörümüze yönelik destekler maalesef ya yetersiz ya da başvuru süreçlerinin karmaşıklığı nedeniyle amacına ulaşamıyor. Sektöre yönelik desteklerin kapsamının genişletilmesi ve başvuru süreçlerinin sadeleşmesi, kalifiye eleman sayısının artmasını, mevcut kapasitenin gelişmesini ve uluslararası rekabet gücü ile lobi çalışmalarının artmasını da beraberinde getirecektir.

Bu noktada devletin sağlayabileceği temel destekler nelerdir?

Tasarım programlarının alımının ve geliştirilmesinin sağlanması, vergi destekleri, özellikle yeni mezun ve genç mühendislerin sektörde kalıcılığının sağlanmasına yönelik maddi ve sosyal destekleri olarak sıralanabilir. Bununla birlikte, MMO, sektörel STK’lar ve ofislerin görüşü alınarak, tasarım ofislerinin kademelendirilmesi, tanıtılması, akredite olması, yeni ofis açma kriterleri v.b. benzeri konularda yeni yönetmelikler oluşturulması gerekmektedir. Mekanik sektör tüm alanları ile toplam inşaat sektöründen düşük bir pay almaktadır. Aynı şekilde, mekanik tasarım ücretleri de diğer ülkelere göre oldukça düşüktür. Bu payın arttırılması için, mevcut kriterler yeniden değerlendirilerek düzeltilmelidir. Bu alan özellikle sadece serbest rekabet kriterlerine bırakılmamalıdır. Bu noktada yaşanan sıkıntıların giderilmesi için mekanik, elektrik, statik ve mimari tasarım ofislerinin ortak hareket etmeleri de önem taşımaktadır.

Maslak 42 projesinden bahseder misiniz?

Uzun yıllar birlikte çalıştığımız bir grubun inşaatı olan Maslak 42 Projesi, 270.000 m2’lik bir alanda iki kule ve baza katları olan, ofis, konut, AVM ve otelden oluşan karma bir projedir. Konsept projesi İspanyol mimarlar ve Türkiye’den Piramit Mimarlık tarafından gerçekleştirilmiştir. Ofis bloklarının projesi, Ömer Moltay danışmanlığında Leed Platin Sertifikası almıştır. Yangın güvenlik danışmanlığını Abdurrahman Kılıç ve Kazım Beceren Hocalarımız yapmıştır. Eski bir çorap fabrikasının arsası üzerine yapılan ve çevreye duyarlı olarak tasarlanmış bu yapıda, sanatsal faaliyetlerin gerçekleştirileceği bir kültür merkezi de olacaktır.

Maslak 42 projesinde kullanılan mekanik sistemler hakkında bilgi verir misiniz?

Bu büyüklükteki karma yapılarda mekanik sistemin bir merkezden çözülmesi benim ilk tercihimdir. Bir merkezden çözümlemede fonksiyonların kullanılma zamanlarının farklılığı, sistem büyüklüklerinin optimize edilmesinde ve işletme verimliliğinde büyük avantajlar sağlayabilmektedir. Örneğin trijen uygulamaları için uygun olabiliyor. Ancak gerek satış gerek işletme talepleri her fonksiyonun ayrı ayrı çözülmesi gereğini öne çıkarttı. Tesisin ısıtma – soğutma sistemi fan coiller ve pencere önlerinde yer konvektörleri, sıcak su konutta daire istasyonları, otel AVM alanlarında merkezi sıcak su, ofislerde elektrikli ısıtıcılarla sağlandı.Tüm mekanlarda temiz hava ve egzos sistemi ısı geri kazanımlı bypass damperli santraller, mutfak banyo egzosları frekans kontrollü merkezi fanlarla sağlandı. Banyo egzoslarından ısı geri kazanımı yapıldı. Sinema, tiyatro, balo, toplantı salonları ve benzeri alanlarda tam havalı V.A.V sistemler kullanıldı. Yine fonksiyonlara bağlı olmak üzere, su soğutmalı santrifüj ve hava soğutmalı gruplar, frekans kontrollü pompalar ve yoğuşmalı kazanlar kullanılarak genel sistem verimliliği analizi yapıldı. Ayrıca yağmur suyu toplanıp bahçe sulaması, araç sulaması ve rezervuarda kullanılması öngörüldü.

Mekanik tesisat sektörünün duayenlerinden Baycan Sunaç 15 Şubat 2014 tarihinde aramızdan ayrıldı, hakkın rahmetine kavuştu. Baycan bey için eklemek istedikleriniz var mı?

Mekanik tasarımın önde gelen saygın bir duayeniydi. Benim de çok değerli eski bir dostumdu. Sık sık görüşüp teknik, sosyal konuları tartışırdık. Bazen çok hararetli olan bu tartışmalar saygı çerçevesinde kalır, karşılıklı fikirlerimizi ve duruşumuzu belirlerdi. Onu tüm arkadaşlar gibi ben de arayacağım.

Benzer İçerikler

Yazar hakkında

Yorum Ekle